   |
|
|
2000 Sorunu Peter M. Adams Yönetim
Danışmanı Y2K: Kabulleniş mi Yoksa İşyerini Kurtarma mı? Giriş 2000
sorunu tartışmalarının çoğu sorunun sadece enformasyon sistemleri tarafının
teknik görünümü ile meşgul olmaktadır.Böyle olması için geçerli
sebepler vardır, bununla birlikte sonuç olarak, işyeri karmaşası içinden
çıkılamaz hale gelmiş ve üst düzey yönetim, enformasyon sistemleri
personeli için 2000 sorununa dair heyet oluşturmayı durdurmuştur.Bu sıklıkla
şu anlama geliyor: sorunun işyeri karmaşası tarafı ile meşgul olunmuyor.Şu
anlama da geliyor: Enformasyon Sistemleri departmanının doğrudan kontrolu altında
olmayan enformasyon sistemleri dikkate alınmıyor. Sonuç olarak, birçok işyeri saklı kalmış 2000 sorunları yüzünden büyük bir çökme tehlikesi ile karşı karşıya kalmışlardır ve onların direktörleri ve yönetimi bile bu tehlikenin farkında değildirler. 2000
sorunu web sitesi için bu bölümün amacı profesyonel işyeri yöneticisinin
2000 sorununa bakış açısını göstermek ve şu anda acilen gerekli olan yönetim
eylemi türünden bazı standart prensipleri sağlamaktır. 2000
Sorunu Haydi,
Problemi Yeniden Tespit Edelim İşyeri
yönetiminin anlaması gerekir ki: Birincisi,
2000 sorunu şirketin tümüne ait kritik görevli işyeri ekipman ve
sistemlerinin olasılıkla aynı anda çöküşüdür. İkincisi,
ekipman ve sistemlerin hepsi hatalı çalışma riskine sahiptir. Üçüncüsü,
çökmeler sizin bütün üreticilerinizi, satıcılarınızı, iş ortaklarınızı
ve müşterilerinizi tıpkı sizi olduğu gibi aynı anda vurabilir. İşyeri ekipman ve sistemlerinden kastettiğim şeyler telefon santrallerinden jeneratörlere, bilgisayarlardan üretim hattı mekanizasyonuna
kadar işyerinde kullandığımız herşeydir. Aksi ispatlanana kadar herşey
risk altındadır. Hangi
Seviyede Bir Ekipman Çökmesi Bekleyebiliriz ve Çökmenin
İşyerindeki Manzarası Nedir? Diyelim ki tam başında, ekipmanın
veya programın herhangi bir parçasında 2000 sorunu özünde küçük bir
problemdir. Kesinlikle
bir üst yönetim konusu olarak düşünülmez, fakat daha çok teknik
personelinizin meşgul olduğu birşeydir. Sorun
biliniyor. Çözümler biliniyor. Tarih saptandı. Öyleyse
işyeri açısından sorun nedir? Tek
bir arının sokması acı verir ama normalde bu başlı başına bir problem değildir.
Fakat aynı anda bir arı sürüsü tarafından sokulmak sizi öldürebilir. 2000
sorunu işyeri açısından yüzlerce arının aynı anda sokması gibidir ve
tehlike işte budur. Böyle
bir hücüm olduğunda bir tanesi ile başa çıkabilirsiniz veya daha çok sayıda
olanlarla da başa çıkabilirsiniz ancak, bu hücümların yüzlercesi olduğunda
ayakta kalmanız tartışma konusudur. 2000
sorunu şirketinizin tamamında meydana gelebilir. Orta
ölçekli firmaların bile binlerce sayıda tarihe ve tarih tabanlı hesaplara
dayanan binlerce program kodu bağlantıları olabilir. Şirketinizdeki
tesisat ve üretim ekipmanlarında yerleşik çipler kullanılır. Bunların bazıları
tarihe duyarlıdır, bazıları ise değildir. Bazılarının 2000 sorunu vardır,
bazılarının yoktur. Aslında
sadece orijinal ekipman üreticileri bunu biliyor. Hatta bazen onlar da
bilmiyor. Ürettikleri ekipmanlar için yıllardan beri farklı firmalardan bu
çipleri satınalmış olabilirler. Bundan
dolayı aynı ekipmanın iki versiyonu farklı olabilir. Tüm
yerleşik çipleri ve etkilenmiş program kodlarını bulmak zaman ve çaba
ister. Onların
test edilmesi daha çok zaman ister; belirlenmeleri için çok zaman, sonuçta
test edilmeleri için daha çok zaman. Eylem
planı yapmadan çöküşü öylece beklerseniz işyeriniz problemler
belirlenene kadar durabilir. Eğer
bu belirleme kritik görevli ekipmanı değiştirmek anlamında ise o zaman ulaşım
ve montaj arasında geçen zaman işyerinizin çökme zamanını
belirleyecektir. Siz
firmanızdaki kritik görevli ekipman ve sistemlerinizin onarımı veya değiştirilmesi
için gerekli olan zamanı biliyormusunuz? İşyerinizin
finansal performansı etkilenmeden, işyeriniz kaç gün sürecek olan bir tıkanıklığa
tahammül edebilir? İşyeriniz
iflas etmeden önce kaç gün sürecek bir tıkanıklığa tahammül edebilir? Dünya
çapındaki işyeri felâketlerinden edinilen tecrübeler şunu ifade ediyor:
yangın gibi başlıbaşına bir felâkete dayanabilen işyerlerinin %90’ı
dokuz ay içinde iflas etmektedirler. Bu
bölümün başında sorduğumuz soru şuydu: Hangi seviyede bir ekipman çökmesi
bekleyebiliriz ve çökmenin işyerindeki görünümü nedir? Ne
yazık ki bunun standart bir cevabı yoktur, firmadan firmaya farklılık gösterir.
Her bir firmanın benzeri olmayan problemleri vardır. Yerleşik
çip problemleri için iyi haber şudur: İşyeri ekipmanının sadece
%10’unda çözümlenmesi zorunlu 2000 sorunu olacaktır. Kötü
haber: Sistemlerin %50’si bu tür bileşenleri içerir. Sorunlu bileşenlerin
%10’unu bulmak kolay iş değildir! Enformasyon
sistemlerine dair şöyle bir tahminde bulunuluyor: tüm kodların % 0.12’si
mantık hataları doğuracaktır. Bunun da anlamı şudur: her 25.000 kod hattında
30 hata veya her 1 milyon kod hattında 1.200 hata. Burada
problem, tekrar ediyorum, etkilenmiş olan hatları bulabilmektir! Sizin
şirketiniz açısından bir cevap bulabilmenin yegâne yolu kritik görevli
ekipmanın ve sistemlerin bir envanterini çıkararak bir risk değerlendirmesi
yapmaktır. Ve
şüphe yok ki bunların tümü zaman ve çaba ister. İşyeri Yöneticileri Olarak Biz Ne Yapıyor Olmalıyız? 2000
sorununun test edilip çözümlenmesini kapsayan aşağıdaki konulara dair
Temel 2000 programını her bir şirket için belirlemeliyiz: -
Tesisler -
Üretim Ekipmanı -
Enformasyon
Sistemleri Farzedelim
ki kendi işyerinizde bu projeleri uyguladınız ve başarıyla tamamladınız. Şimdi
siz “2000 yılını kabullenen” diye anılıyorsunuz. Peki
şimdi 2000 sorununu unutabilir misiniz? Bunun
cevabı ne yazık ki “hayır” dır. DOMİNO
ETKİSİ İşyeri
Değer Zinciri boyunca 2000 sorunu Eğer sizin problemleriniz varsa,
emin olabilirsiniz ki üreticilerinizin, satıcılarınızın, iş ortaklarınızın,
kredi verenlerinizin ve müşterilerinizin de problemleri olacaktır.Tüm
bu harici acentalar İşyeri Değer Zinciri dediğim olguyu yaratır. Bazı
durumlarda, ekonomik açıdan firmayı fikirleri ve hareketleri ile
etkileyebilen herhangi birini veya herkesi kapsamak üzere bu terimi genişletmek
isteriz. Bankalar devamlı likiditeleri konusunda halkın sezgilerine karşı
oldukça duyarlıdırlar. Herbir
şirketin uygulaması gereken üç tip Temel 2000 Yılı projesi tarifi yaptık
(tesisler, üretim ekipmanı, enformasyon sistemleri). Herbir
şirketin aynı problem alanları olduğundan, herbir şirket aynı üç projeyi
uygulamak zorundadır. Bu,
sizin kritik görevli üreticilerinizi, satıcılarınızı, iş ortaklarınızı,
kredi verenlerinizi ve müşterilerinizi kapsar. Onları
kapsamıyorsa, o zaman onların işyeri sistemleri belki de test edilmeyecek ve
onarılamayacaktır. Bu
yüzden bu zincirdekiler çökebilirler. Bu yüzden şirket çökebilir. Eğer
sizin anahtar üreticileriniz ve müşterileriniz çökerse bunun şirketiniz üzerindeki
etkisi ne olur? Bunların
bir-ikisinden ziyade daha çoğu çökerse ne olur? İşyeriniz kurtulur mu? İşyeri
sistemlerinizin çözüm bulması (2000 yılı uyumluluğunun sağlanması) önemlidir
ama, İşyeri Değer Zincirinin anahtar ortakları bunu başarmamışsa tüm
zaman ve çabanız boşa gidebilir. Daha
kötüsü, onların beklenmedik çökmeleri sizin işinizin de çökmesine neden
olur. İşte bu Domino Etkisi olarak adlandırılıyor. 2000
yılını kabullenmek işyerinizin ayakta kalmasını garanti etmiyor. 2000
sorununun farkına varmanın ne kadar kritik ve önceden yapılması gerekli
eylem olduğunu gördük. İşyeri
Değer Zincirinin üyeleri ne kadar farkındadırlar? Eğer
farkında iseler şimdiye kadar ne yaptılar? Tam
zamanında hazır olabilecekler mi? İşyerinizin
ayakta kalması şimdi olayın farkında olmanıza, sorumluluk duygusuna ve İşyeri
Değer Zincirinde yer alan her bir kritik görevli firma için görevlendirilecek
idare ekibinin belirlenmesine bağlıdır. Bu nedenle şu soruyu sormalıyız:
bu sorun konusunda ne yapabilirsiniz? 2000
sorunu hakkında üç temel uygulama olduğu kadar her bir firmanın kendi İşyeri
Değer Zincirinde yer alan ortaklarının değerlendirmesini yapması gerekir. Her
bir kritik görevli üretici, satıcı, iş ortağı, kredi veren ve müşteri
şunları bilmelidir: -
Ortağı
2000 sorununun ne kadar farkındadır. -
2000 yılını kabullenişlerindeki gelişme. -
Taleplerini nasıl belirleyebilirsiniz. -
Yasal ya da kontrata bağlı olarak bu işe ne kadar bulaşmışlardır. -
Ortakları değiştirme olasılığı. -
Eğer işyeri çökmesi riski taşıyorlarsa ortağa karşı eylem için
son tarihin belirlenmesi. Bu
bilgi olmadan işyerinizin ayakta kalacağından emin olamazsınız. Bu
günlerde bu konularda değer zincirindeki ortaklara anketler göndermek ve
oturup bunların cevaplarını beklemek gibi bir eğilim vardır.Bu anketlere
cevap vermede dünya çapındaki oran oldukça düşüktür (%10 civarında).Buna
ilâveten aldığınız bir cevaba ne kadar güvenebilirsiniz? Bu cevabın kim
tarafından yazıldığını biliyor musunuz? Her
şeyi garanti ediyor mu? Cevaba
dayanarak işyerinizin geleceğini riske atmaya hazır mısınız? Ben
burada anketlerin kullanılış biçimini eleştirmiyorum, bunların 2000 Yılı
İşyeri Risk Yönetimi projesinde önemli rolü olabilir, fakat ciddi olarak
sorguluyorum; acaba nasıl kullanılıyorlar? Anketlerin
kullanımı, 2000 yılı sorunlarını çözmede halen faal olan kendi kritik görevli
işyeri ortaklarını tanıyan işyeri menajerlerinin yerini alamaz. Menajerleriniz
2000 sorunlarının tam farkında olmadıkça, bir görüş belirleme ve uygun
bir eyleme başlama pozisyonunda olmayacaklardır. Tehlikeyi
göze alan herhangi biri direktörlerinizin ve menajerlerinizin 2000 yılı
tehlikesinin farkında olduklarını garanti ediyor mu? Etmiyorsa,
o zaman sizin firmanız yoğun trafiği olan bir otoyolda karşıya geçmeye çalışan
kör bir adam gibidir. İyi şanslar! Avukatlar ve Dumanı Tüten Silahlar ABD,
2000 sorunu karşısında onu farkeden ve ona karşı olumlu eylemlerde bulunan
lider bir ülkedir. Ancak ABD’de bile işyerlerinin % 5-12’si arasında bir
miktarının 2000 sorunundan dolayı ayakta kalamayacağı tahmin ediliyor. Dünyanın
kalan kısmına bakıldığında, bu yüzde oranı, her şeyi ABD’nin 15-24 ay
civarında gerisinde olan ve zaten ekonomik sorunlar yaşayan ülkelere göre ne
ifade eder? Kimse
cevabını bilmiyor. Fakat bir şey kesin. Firmaların çoğu bunu yapmayacak. Sizin
firmanızın 2000 yılı yasal eylemi ile ilgilenme şansının var olduğu görülüyor. Firma
direktörleri ve üst yönetim işyeri zararlarından finansal olarak sorumlu
olabilirler. Direktörleriniz
ve menajerleriniz soruna karşı her türlü önlemi aldıklarını
ispatlayabilirler mi? Direktörlerin
kararlarının ve menajerlerin eylemlerinin kaydedildiği, ihmal iddialarına
karşı tutulacak yasal olarak geçerli evrak var mı? Var
olan kontratlardaki haklar ve yükümlülükler ne durumdadırlar? 2000 sorununa
ilişkin çökmelerde koruma sağlıyorlar mı? Bu
tür sorunlar tecrübeli bir avukat gerektirir. Direktörler
ve üst yönetim 2000 yılı Yasal Değerlendirme Projesi hakkında düşünmelidirler. Küresel Son mu? 2000
sorunu herhangi bir kimsenin firmasının sorunu değildir. Herkesin sorunudur. Farkında
olunup da problemler anlaşıldığında direktörlerin ve yönetimin sorumluluğu
açıktır: işyerlerinin ayakta kalmasını sağlamada liderliği ele almak. Menajerler
tüm çalışanların sorunun farkında olmalarını sağlaması gerekir ki
herkes soruna katkıda bulunma sorumluluğunu alabilsin.Şirketinizin farklı
departmanlarında her gün çalışan personel hangi ekipmanın kullanılmakta
olduğunu biliyor. Bu ekipmanın ne kadar önemi olduğunu da
biliyor.Beklenmedik çökmelerle mücadelede şimdiden prosedürler geliştirmiş
olabilirler. Bütün bu enformasyon 2000 yılına başarılı bir geçişi sağlamak
için hayati önemdedir. Ancak sadece kişiler olası sorunları bildikleri
zaman. Firmanızda
2000 Sorunundan Haberdar Olma Programı uygulamıyorsanız o zaman işyerinizdeki
operasyonların devamlılığına dair gereksiz riskler alıyorsunuz
demektir.Zaten şunu söylemiş olduk ki bir çok firma bu uygulamayı
yapmayacaktır fakat, bir çok firma sorundan haberdar olma ve kaynaklarını
mobilize etme yetenekleri ile bu uygulamayı yapacaktır.Bu firmalar için,
istikrarlı ve güvenilir bir teslimat ile, iyi hazırlanmamış rakiplerinin
piyasa payını yutarken gerçek bir rekabetçi avantaj yakalama olasılığı
vardır. 2000
sorunu her bir firmanın önemli piyasa kopukluklarına karşı adapte olmalarını
test edecektir. Yapısal
işyeri dizaynlarına yatırım yapan firmalar avantajlı durumda olabilirler. Yeni
galipler ve yeni mağluplar olacaktır fakat, sizin firmanız hangisi olacaktır? Şurası
kesin; küresel piyasa bundan sonra farklı bir yer olacaktır.
| ||||||||||||||||||||||||
