![]() ![]() ![]() |
|
|
AKILLI
KARTLARIN GELİŞİMİ
(Geçen
sayıdan devam) Robin C. Townend / MasterCard International Başdanışmanı İNGİLTERE
Nüfusu 58 milyon civarında olan İngiltere, sirkülasyonda olan 82 milyondan fazla ödeme kartı ve yaklaşık 100 milyon adet önceden ödemeli kartları ile Avrupa’da olgunlaşmış bir plastik kart pazarıdır. Fransa’da olduğu gibi kart uygulamaları koordinesiz bir biçimde çoğaldı ve yakın bir zamana kadar da bankacılık sektörü tarafından görmezlikden gelindi. Bununla birlikte, önceden ödemeli kartlar şimdi artık bankacılık ve ödeme sistemlerinin gündeminde olup bir çok çalışma da halen yolunda gitmektedir. Aşağıdaki uygulamalar İngiltere’deki farklı endüstri çevrelerinde bu teknolojinin yenilikçi uygulamalarını göstermektedir: Mondex Mondex bir elektronik cüzdanın unsurlarını bünyesinde toplayan, ancak işlevselliğini bir nakit yerine geçiş olma noktasına kadar genişleten, bir elektronik ödeme hizmetidir. NatWest Bank, Midland Bank ve British Telecom arasında bir ortak yatırım olarak ilan edilmiştir. Bu, dünyanın her yerinde mevcut olan ve teknik olarak en ileri düzeyde elektronik nakit projesidir, benzersiz bir şekilde, bir hesaba dayanmayan gerçek nakit paranın paralelinde doğrudan açık bir ödeme sistemidir. Takas sistemi yoktur ve bankalar hesap kaydı tutmazlar; tıpkı nakitte olduğu gibi sadece piyasaya sürülen miktarı bilirler. Böylece Mondex nakiti tıpkı geleneksel nakit parada olduğu gibi sınırsız bir şekilde sirkülasyonda tutulur. Alışverişlerde PIN[1] gerekmez ve kartın kaybedilmesi ya da çalınması durumlarında geri ödeme yapılmaz. Mondex; taksileri, fast-food noktalarını, küçük perakendecileri, umumi telefonları ve süpermarketleri hedef almakta ve British Retail Consortium tarafından samimiyetle kabul edilmektedir. Mondex uluslararası ortaklar aramaktadır ve amacının kredi kartları ile rekabete girmeyeceğini ancak onlarla bir arada varolacağını ifade etmektedir. Peşin işlemlerdeki banka masraflarını azaltmak, kart kullanımını kolaylaştırarak bankaya yatırılmamış paraya ulaşmak ve sağlık ödemelerinde pahalı olmayan alternatif sağlamak Mondex’in amaçları arasındadır. Tüketiciler bankalarda, perakendeci terminallerinde veya kart okuyucusu ile donatılmış telefonlarda kartlarını yeniden yükleyebileceklerdir. Netice itibariyle tüketiciler işlemlerini evdeki telefonlarından yapabileceklerdir. Miktar karttan düşülebilecek, elektronik cüzdan aracılığı ile karttan karta transfer edilebilecek, ve potansiyel olarak maaş çekleri için veya kredi kabul etmeyen küçük esnafa yapılan ödemelerde kullanılabilecektir. Gerçek bir nakit ödeme olmasının dışında Mondex aşağıdakileri sunan ilk sistemdir: § Yirmi dört saat bankacılık ve “Mondex nakit” sistemine umumi yada ev telefonlarından ulaşma. § En çok beş dövizi bünyesinde barındıran Çok-dövizli para çantaları. § Miktarın emniyetli bir şekilde transfer edilebildiği ve bir karttan diğerine ödeme yapabilen bir elektronik cüzdan. § Kart içindeki miktarın kullanılmasını önlemek için kartın kilitlenmesini sağlayan PIN. § Kart üzerinde kalan miktarı ve en son on işlemin özetini görebilme imkanı. British
Gas (Kamu) 1991’in sonundan 1992’nin baharına kadar British Gas Akıllı Kartlara ve Quantum adındaki kontrol sistemine dair bazı denemelerde bulundu. Sistem hem mahalli gaz sayaçlarını hem de perakende satış noktası cihazlarını (sistem içinde şarj edici olarak anılan) üretmiş olan İsviçreli ekipman üreticisi Landis and Gyr ile ortaklaşa geliştirildi. Bu sistem aşağıda açıklanan iki ihtiyacı cevaplamak için geliştirildi: § British Gas, ilk olarak halen varolan sayaçları (800,000) değiştirmek ihtiyacını duydu. Bu sayaçlar peşin para ile alınan (₤1.0) plastik jetonların gaz sayacının içine sokulması ile çalışıyordu. Sistemin idamesi ve bakımı çok pahalıydı. § İkincisi, kontrol ve gözetme işlevlerine sahip bir makam olan OFGAS, British Gas’ın ödemelerde zor duruma düşen abonelere hizmet vermeye devam edilmesini şart koşuyordu – aboneliğin sona erdirilmesi ancak son çare olmalıydı. Akıllı kart ile çalışan yeni gaz sayaçları, genellikle abonelerin önceden ödemeyi bir metot olarak benimsedikleri büyük yerleşim yerlerinde uygulanır. Aboneler hemen köşe başındaki dükkandan yükleme işini yapar ve jeton almak için şehre inmek zorunda kalmazlar. Akıllı kart bu satış noktalarından birinde doldurulduğunda, ödenmiş olan paranın karşılığında abonenin ne kadar kredi hakkının olduğu, yeniden düzenlenmiş ücret tarifesi, vs. Bilgiler de karta yüklenir. 1992 Ağustosunda, denemelerin arkasından, British Gas Quantum sistemini ulusal bir ağ ve 6000 yükleyici ile genişletip yaymaya başlar. Akıllı kart ile çalışan önceden ödemeli ölçüm sistemlerini geliştiren diğer İngiliz kamu kuruluşları arasında su firmaları başta gelmektedir ve ürettikleri akıllı kart sayısı milyona ulaşmıştır. GMPTE-Greater
Manchester[2]
Passenger Transport Executive (Manchester
Yolcu Taşıma Yönetimi) Mesafeye, günün saatine (yoğun/sakin) ve özelliği itibariyle haftanın günlerine dayanan karmaşık ücretlendirme yapıları için akıllı kartların kullanılması ile potansiyel bir akıllı kart pazarı beklentisi vardır. Ödeme ihtiyaçlara göre farklılık gösterebilir; önceden ödemeli ya da sonradan ödemeli olabilir. Bu ise bankalara ve kart üreticilerine fırsatlar sunar. Mevsimlik pasoları bir kenara koyarsak, İngiltere’de toplu taşım idarelerince üretilen biletlerin büyük bir çoğunluğu genelde ₤1’in altında olmak kaydiyle küçük miktarlardadır. Bu tür bir işlemde debit ya da kredi kartlarının kullanılması yoluyla ödemelerin gerçekleşmesi kart üreticileri için ekonomik değildir ve de olmayacaktır. Bu husus, bankalar ve kart üreticileri için dikkate alınması gereken ve işletilmemiş bir pazar olarak kalmaktadır. Şu anda İngiltere’de bir düzineden fazla akıllı kart esasına dayanan toplu taşıma sistemleri çalışır durumdadır, diğerleri planlanmaktadır. En ünlü olanı Great Manchester Passenger Transport Executive’nin (GMPTE) geliştirilmesi uygulamasıdır. Başlangıçta eğer Bolton ve Lancashire gibi pilot bölgelerde başarılı olunursa, Great Manchester bölgesindeki tüm otobüs ve tren filosunda ekipman montajı yapılacaktır. Bu montaj 2700 otobüs ile 350 tren ve Metrolink mahallerini ilgilendirmektedir. Sistemi desteklemek için 800 adet satış yerini kapsayan bir satış ve dağıtım ağı da planlanmaktadır. Greater Manchester’de toplu taşımadan yararlanan yarım milyon kişinin GMPTE akıllı kartı taşıyacağı umulmaktadır. Bu uygulama için seçilen akıllı kart teknolojisi temassız türden akıllı kartların kullanımını öngörmekte ve kartın üzerinde kullanıcının fotoğrafı bulunmaktadır. Bu kart, GMPTE tarafından bilet fonksiyonuna ek olarak, çoklu uygulamalarda bir platform olarak görülmektedir. Bu uygulamalar arasında okul yemekleri ve öğrenci kaydı, umumi telefonlar, benzin ve diğer perakende satış yerleri bulunmaktadır. JerseyCard – Çok fonksiyonlu şehir kartı Çok fonksiyonlu kuramın (yani bir sürü farklı uygulamayı destekleyen bir kart) ima ettiği en önemli şey müşteri ilişkilerini kimin sahiplenip yürüteceği midir?. Bana göre bu ticari bir sorun olup teknolojinin bir sınırlaması değildir. Bir problem, ya da bir kart arızası olduğunda çok basitçe, herhangi bir kimse kart sahibine karşı sorumlu olma gereği duyabilir – tek bir referans noktasına ihtiyaçları vardır. Tek bir referans noktası olan çok fonksiyonlu akıllı kartın bir örneği JerseyCard’dır. Jersey, nüfusu 80,000 olan özerk yönetimli ve gümrüksüz bir adadır. Nüfusunun %25’den fazlası akıllı kart taşımaktadır. JerseyCard, kart sahiplerine geniş bir hizmet yelpazesi sunmaktadır: başta otobüs yolculukları, park etme, benzin hesabı, büyük mağaza hesabı ve tıbbi kolaylıklar olmak üzere 23 farklı hizmet. Kartlar ücretsizdir
ve servis sağlayıcılar kart üzerindeki çip içinde işgal ettikleri yer için
JerseyCard’a bir miktar kira öderler. JerseyCard bu yaklaşımı ile
benzersiz türden bir kart değildir, İngiltere’de ve Avrupa’da farklı şehir
kartı şemaları vardır ve başkaları da planlanmaktadır. BMS (Barclays
Merchant Services) JerseyCard’ın edinilmesi ve muamele işlemlerini elinde
tutar ve bu ilişkinin doğrudan bir sonucu olarak Barclays adadaki kart edinme
işinde piyasa payını yükseltmeyi başarmıştır. AFRİKA
Akıllı kartın güvenlik konusundaki nitelikleri onun haberleşme altyapısının çok zayıf olduğu Afrika yarı-kıtasında elverişli bir ortam bulmasını sağlamıştır. Bu yerde elektrik temin eden kaynaklar ve elektrik hizmeti de gelişmemiş bir durumdadır. Elektriğin mevcut olduğu yörelerde sık sık kesilmeler olmaktadır. 23 milyonun üzerinde Güney Afrikalı’nın elektriği yoktur. Epeyce çok sayıda insan uygun olmayan yerleşim yerlerinde yaşamaktadır. Peşin ödemeli akıllı kartın düşük gelirli bu toplumun ihtiyaçlarını karşılamada faydalı bir ödeme aracı olacağı görülmüştür. GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ Bir süredir Güney Afrika bankaları peşin ödemeli akıllı kart sistemleri geliştirmektedirler. Akıllı kartların off-line olarak emniyetli çalışabilme yeteneği onları cezbetmiştir. Başlıca şehirlerin dışında haberleşme sistemleri yoktur. Güney Afrika’daki başlıca üç ticari bankacılık gurubu bu konuda denemelerde bulundular veya sistemlerini geliştirdiler: § ABSA Banking Group’un bir bölümü olan The Trust Bank (Güney Afrikanın en geniş bankacılık grubu) 1990 yılında Johannesburg yakınlarındaki Rand Park Golf Club’de akıllı kart sistemini monte etti. Bu sistem İngiltere’de 1989’da Barclays Bank tarafından monte edilen The Dallington Country Club’un bir modeliydi. § The First National Bank of South Africa (FNB), The Foundation for African Business and Consumer Services ile bağlantılı olarak 1992’de peşin ödemeli bir akıllı kart denemesini uyguladı. Bu deneme uygulaması (SABTA – South Africa Black Taxi Association) Bloemfontein’deydi ve büyümekte olan önceden ödeme hizmetleri talebini test etmeyi amaçlıyordu. Güney Afrika’da zencilerin yaşadığı bölgeler ile çalışma yerleri arasında nakil aracı olarak taksiler tercih edilir. Güney Afrika’da sayıları 200,000’e ulaşan bu taksiler minibüs tipinde olup 14 kişi taşımak üzere lisanslıdırlar. Sistemdeki nakit riskini azaltmayı öneren bu durumdan taksi sahipleri çok memnundular. § The Nedcor Group bir açık sistem elektronik cüzdan uygulamasını geliştirdi. Bunun adı Megalink’di (UEPS olarak da bilinir – Universal Electronic Payment System). Kartlar çok geniş bir müşteri tabanına uygulandı (nüfusun yaklaşık %90’ı düşük gelirlidir). Sistem, bakiye sorgulama, mini hesap raporu ve inter-bank/inter-account fon transferleri gibi geniş bir bankacılık hizmetleri yelpazesi sunuyordu. Diğer bankacılık sektörü organizasyonları ulusal bir sistem önerdikleri için bu program durduruldu. Güney Afrika’daki bu bankacılık gurupları, yani Nedcor, FNB ve ABSA yine başlıca ticari bankacılık gruplarından biri olan Standart Bank ile beraber ulusal bir elektronik cüzdan standardı oluşturmak üzere bir inter-bank grubu oluşturdular. Bu standart üzerinde mutabık kalındı ve şimdi küçük bankalar ile perakendecilere açıktır. Bu dört bankacılık gurubu Güney Afrika’daki perakende bankacılığın %90’ını ellerinde tutmaktadırlar. Interbank Elektronik Cüzdanı’nın ilgi odağı farklıdır. Ulaşım ve tıp gibi belirli endüstri uygulamalarının yanında , hem küçük hem de büyük değerdeki işlemleri kapsayacaktır. Buradaki esas dürtü “bankasız” lara kart sayesinde maaş çeki hesabı ile ulaşmaktır. Haberleşme altyapısının zayıf ve ATM hırsızlıklarının yüksek oranlarda olduğu yerlerde bir elektronik nakit alternatifi geliştirilmesi gerektirmektedir. İlk adım iki ürünü kapsamaktadır: bir off-line debit kartı ve büyük miktarda alımlar, fon transferleri ve nakit çekimler için bir PIN-korumalı interbank elektronik cüzdanı. Her iki ürün de düşük miktarlardaki işlemler için PIN gerektirmeyen cüzdan ihtiva edecektir. Buna ilave olarak her iki ürün de bankacılık dışı uygulamalardan olan peşin ödemeli elektrik işlemlerinde kullanılacaktır çünkü tüketicilerin çoğu ilerde peşin ödemeli elektrik saatleri kullanacaklardır. Uzun vadede amaç, ulaşım gibi yine bankacılık dışı işlemleri de ilave ederek kartın çok amaçlı olmasını sağlamaktır. Kart sahipleri kartlarını bir plan çerçevesinde bankalarca perakende satış yerlerine yerleştirilecek özel cihazlardan veya peşin para ile banka veznelerinden tekrar yükleyebilecektir. Planlar, ATM’lerin tekrar yükleme işlemlerini yapabilmeleri için yeniden yapılandırılmalarını gerektirmektedir. Odak noktası, özellikle gelirleri düşük ve kredi kartı kullanma ehliyeti olmayan bankasızlar arasındaki nakit işlemlerin plastik karta dönüşümüdür. Program, sadece nakliyat, telefon, gazeteler ve satış makinaları gibi küçük işlem birimlerinin değil, aynı zamanda kira tahsildarlarının, perakendecilerin ve bakkalların da uygun olmasını araştıracaktır. İlerideki fazlarda taksi, otobüs ve tren ve umumi telefonlar da buna dahil olacaktır. Tüketici araştırmaları göstermiştir ki bankasızlar bir kart ile alışveriş yapabilmeyi arzulamaktadırlar. Bununla birlikte insanların çoğu, ellerindeki ulaşım kartlarını diğer aile bireyleri ile paylaşmak isteyebilecekleri için banka kartı üzerinde ulaşım, telefon ve elektrik bilgilerinin olmasını arzu etmemektedirler. GÜNEYDOĞU
ASYA
ENDONEZYA
Nisan 1992’de Endonezya’nın devlet bankası olan BankExim yüksek gelirli bireyleri hedefleyen bir akıllı kart programı olan Eximsmart’ı başlattı. Endonezya 13,000 ada üzerinde 180 milyon nüfuslu bir ülkedir. Haberleşme zayıftır ve bu yüzden de emniyetli off-line para iletişimi sistemine talep vardır. Eximsmart, BankExim’in ATM ağından 24 saat boyunca nakit para çekme işlemlerinde (offiline) kullanılabilir. Bu uygulama öylesine popüler bir hale gelmiştir ki BankExim, satış noktası ve peşin ödemeli unsurlar gibi ATM özelliklerinden daha geniş anlamda hizmetler geliştirmiştir. Kuala Lumpur’daki Bank Islam Malaysia Berhad, banka şubelerindeki kuyrukları önlemek için ATM’lerde çalışan benzer bir akıllı kart uygulaması başlatmıştır. SİNGAPUR
Portekiz’in Multibanco kuramına benzer şekilde NETS’i işleten (Network for Electronic Transfers Pte Ltd) yedi Singapur bankası 1992 Eylülü’nde bir ulusal elektronik cüzdan sistemi olan CashCard’ın yürürlüğe konması planlarını ilan ettiler. Denemeler Singapur’un merkezindeki Ang Mo Kio’da 1994 Şubatı’nda başladı. NETS’in sisteminin spesifikasyonu mikroişlemcili akıllı kartlara dayanır. Bu kart çok uygulamalı bir kart olarak düşünülmektedir. Kart anonim olacak ve ATM’lerle veya kredi kartları ile uyum sağlayacaktır. 1995’de ulusal çapta bir pazarlama olacaktır .NETS, NETS ile ilişkisi olmayan müşterilere anonim kartlar pazarlayacak ve 1997’e kadar Singapurluların çoğu kart taşıyacaktır. Kartlar satış makinelerinde, üye bankaların seçilmiş şubelerinde, distribütörlerde ve CashCard hizmet merkezlerinde satışa sunulacaktır. Kart sahipleri kartlarını CashCard servis merkezlerinde, banka şubelerinde, ATM'’erde veya diğer özel terminallerde yeniden yükleyebileceklerdir. Her alışveriş öncesinde işlem miktarı ile işlem sonrası miktar görülebilecek, kart sahipleri herhangi bir CashCard-ATM’ye veya CashCard hizmet terminaline kartını takarak işlemlerinin geçmişini okuyabilecektir. Satış noktalarında PIN’e gereksinim duyulmamaktadır. NETS’in hedef mevkileri şunlardır: kiosklar, taksiler, okul kantinleri, küçük lokantalar, çarşılar, eğlence, spor, telefon, otoparklar, benzin istasyonları, hazır gıda, konfeksiyon, sigara ve gazete büfeleri. Satış noktalarında halen kullanılan terminaller akıllı kart kabul edecek şekilde yeniden düzenleneceklerdir. NETS mevcut şebekeyi kullanacak ve üyeleri piyasaya sadece CashCard’ları süreceklerdir. TAIWAN
Toprakları Belçika kadar olan Taiwan 20 milyon nüfuslu bir ülkedir. 1992 Ekimi’nde FISC (Financial Information System Centre) bir açık sistem elektronik cüzdan uygulamasını Tapei’de başlatmıştır. DANMNT A/S’nin Danimarka’da oynadığı rolün benzerini burada FISC yüklenmektedir. Bununla beraber, Portuguese Multibanco operasyonında olduğu gibi Taiwan’ın sistemi de bankalar ( 30’un üzerinde banka kart üretiyor) için ulusal bir ödeme sistemidir ve hem küçük hem de büyük işlemler için dizayn edilmiştir. Bu sistem bankalar arası takas ve hesaplaşma sisteminin geliştirilmesinde hükümete yardımcı olmak için yürütülmektedir. Sistemin belirleyici nitelikleri arasında en son akıllı kart standartları ve güvenlik teknikleri vardır ve Taiwan’ın yegâne bankalar arası sistemi olacaktır. Kart, çok uygulamalı hizmetlerde kullanılacaktır. FISC 300,000’den fazla kart üretmiş ve 6,000’den fazla terminal devreye koymuştur. ABD MAC
ABD’de önceden ödemeli akıllı kart uygulamalarının gelişimi yavaştır ve durum bankacılık sektöründe de aynıdır. Bununla birlikte, Philadelphia’daki CoreStates Financial Corp., akıllı kartlara dayanan yeni bir elektronik cüzdan sistemini uygulamaya koyduğunu ilan etti. Bu, Money Access Service Inc. (MAC) ‘in ATM ağında çalışacaktır. Bu ağ dahilinde katılımcı 900 finansal kurum, 30 milyon kart sahibi, 14,000 ATM ve 28 eyalette toplam 120,000 POS terminali vardır. Bu kart bir çok farklı uygulamalarda test edildi: SEPTA’da (South-East Pennsylvanian Transportation Authority), gazete ve gıda satışı makinelerinde, umumi telefonlarda, MAC merkezinin bulunduğu Philadelphia’da ev içi uygulamalarda. Bu yeni hizmet, MAC’in yan şireketi olan Electronic Payment Services tarafından işletilecektir. Kartlar, finansal kurumlar tarafından üretilecek, cash-to-card makinelerden, bankalardan ve dizayn edilmiş satış noktası terminallerinden satın alınabilecek, modifiye edilmiş ATM’lerden tekrar yüklenebilecektir. Telefon prizine takılabilecek portatif cihazlar da planlanmaktadır. İşlemler için bir PIN gerekmeyecek ancak, tekrar yükleme için PIN istenecektir. Müşteriler bazı terminal ve ATM’lerden işlem öncesi ve sonrasına ait bakiyelerini görebileceklerdir. Sadece ABD para sistemi geçerli olacaktır ve karttan karta işlemler yapılması henüz düşünülmemektedir. Kart; satış makineleri, ücretli telefonlar, otobüs jetonu dağıtıcıları, ve park yerleri gibi küçük miktarda nakitlerin harcandığı ticari yerleri hedef almaktadır. Uzun vadeli hedefler arasında süpermarketler, küçük marketler, fast-food dükkânları ve benzin istasyonları vardır. Pazar araştırmaları tüketicilerin farklı konumlarda kabul gören bir elektronik cüzdan taşımaya ilgi duyduklarını göstermektedir. En çok arzu edilen konumlar süpermarketler, akaryakıt istasyonları, küçük mağazalar, posta ücretlendirme makineleri ve telefonlardır. Tüketiciler kartların tekrar dolumunun evden veya ATM’lerden yapılmasını tercih etmektedirler. İşlemler off-line olacak ve ücretlerin hesaplanması ile kart üreticileri, kart kabul edenler ve servis sağlayıcıları arasındaki hesaplaşma için EPS takas sistemine gönderilmeden önce çeşitli araçlar içerisinden geçerek bir toplama merkezine gönderilecektir. EPS veri tabanı regülatörlerden ve hükümetten gelecek sorgulamalar için tüm işlemlerin kaydını tutacaktır. EPS, 20 Doların altındaki nakit işlemlerin yerini doldurmayı planlamaktadır. Uzun vadede ise bu sistemi diğer ATM/debit ağlarına da satmayı ve netice itibariyle de tüm ağları bir ortak girişimde birleştirmeyi düşünmektedir. Kart
Kurumları
Finansal kuruluşların, manyetik bantlı kartlardaki artmakta olan hilelere hitap edecek CAM (Card Authenticaton Method – Kart Güvenliği Metodu)’na gereksinim duymaları, kart kurumlarını varolan ve yeni ortaya çıkan kart teknolojilerini incelemeye yöneltti. Bir çok kart teknolojisi incelendi ve bunlardan akıllı kart teknolojisinin en güvenilir ve en etkin teknoloji olduğu sonucuna varıldı. Bunun üzerine EMV (Europay, MasterCard, Visa) spesifikasyonları üzerine çalışmalar başlatıldı. Açıkçası tüccarlar, satış noktalarına konulması için, tüm üretilen akıllı kartları markasına bakılmaksızın destekleyecek olan sadece bir terminal olmasını istediler. Spesifikasyonun amacı ise debit ve kredi kartları arası çalışabilirliğe ve değiştirilebilirliğe olanak tanıyacak gereksinimler üzerinde mutabık kalmaktı. Europay Europay, CAM’a destek vermek için akıllı kartlara kitle halinde geçişi onayladı ve teknolojiyi katma değerli hizmetler için bir araç olarak gördü. MasterCard MasterCard, çip teknolojisine tam destek vererek oldukça atılgan bir davranış sergiledi. Geleceği önceden görerek hem manyetik bantlı kartların hem de akıllı kartların bir arada varolacağını kabul etti. Visa Aynı şekilde Visa da akıllı kartları CAM ve katma değerli hizmetler için bir araç olarak gördü ve elektronik cüzdanı değerlendirmek için bir konsorsiyum oluşturdu. Bitti
[1] PIN: Personal Identification Number = Kişisel Kimlik Numarası [2] Greater Manchester: Manchestre’i ve çevresindeki bölgeleri de kapsayan kuzeybatı İngiltere’nin bir eyaleti
|